Sunday, October 31, 2010

ေသြးခ်ိဳ၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ (Diabetes Mellitus) အေၾကာင္းတေစ့တေစာင္း

ေသြးခ်ိဳ၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ (diabetes) သည္ ယခုအခ်ိန္အခါတြင္ ကမၻာေပၚတြင္ အျဖစ္အမ်ားဆုံးေရာဂါတစ္ခုအျဖစ္ မားမားမတ္မတ္စံခ်ိန္တင္လွ်က္ရွိပါသည္။ တျခားၾကည့္စရာပင္ မလိုပါ။ မိမိႏွင့္အကြ်မ္းတ၀င္ရွိေသာ သက္ႀကီးပိုင္းမည္သူ႔ကိုမဆိုေမးၾကည့္လွ်င္ အနည္းဆုံး ၁၀ေယာက္တြင္ တစ္ေယာက္္နီးပါးေတာ့ ထိုေရာဂါရွိပါသည္။ ကန္ဒီ့အေဖႏွင့္ အေမ (၂)ေယာက္စလုံးတြင္ ထိုေရာဂါ ရွိသည္။ Diabetes ေရာဂါကို အျမစ္ျပတ္ကုသရန္ေဆးမရိွပါ။ ပိုမဆိုးေစဖို႔ ထိန္းထားရန္အတြက္သာ ေဆးကုေနၾကျခင္းျဖစ္သည္။

ေသြးခ်ိဳ၊ဆီးခ်ိဳဆိုသည့္ အမည္နာမအတိုင္းပင္ ေသြးထဲ၊ ဆီးထဲတြင္ သၾကားပမာဏလိုသည္ထက္မ်ားျပားေနျခင္းကို ေဆးေ၀ါဟာရအရ Diabetes Mellitus ဟုေခၚပါသည္။ ေသြးထဲရိွသၾကားပမာဏလိုသည့္ထက္မ်ားလာၿပီး ဆီးထဲထိပါလာျခင္းကို ဆီးခ်ိဳဟူေခၚသည္။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွင္မ်ား၏ဆီးသည္ သၾကားဓာတ္ေၾကာင့္ ပုရြတ္ဆိတ္ေတာင္ တက္သည္ဟု ကန္ဒီ ၾကားဖူးပါသည္။ ေရာဂါျဖစ္ရျခင္းအဓိကေၾကာင္းရင္းမွာ ေသြးထဲဲရွိ သၾကားဓာတ္ကို ထိန္းေပးေသာ insulin အမည္ရွိ ေဟာ္မုန္းခ်ဳိ႕တဲ့မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ Diabetes တြင္ အဓိကအားျဖင့္ အမ်ိဳးအစား (၂)မ်ိဳးရွိပါသည္။ စာလာဖတ္သူေတြ ပ်င္းေအာင္ ရွည္ရွည္ေ၀းေ၀း ထိုအမ်ိဳးအစား (၂) ခုအေၾကာင္းကို အေသးစိတ္ မေျပာလိုေတာ့ပါ။ အက်ဥ္းခ်ဳပ္အားျဖင့္ Type I သည္ ကေလးအရြယ္ထဲကျဖစ္ေလ့ရွိၿပီး အၿမဲ (တသက္လုံး) insulin ေဟာ္မုန္းေဆးထိုးေနရသည္။ Type II ကေတာ့ သက္ႀကီးမ်ားတြင္ ျဖစ္ေလ့ရွိေသာ အမ်ိဳးအစားျဖစ္ပါသည္။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား

လူနာအမ်ားစုသည္ ေသြးခ်ိဳအဆင့္တြင္ မိမိကိုယ္ကိုေရာဂါရွိမွန္းမသိတတ္ၾကပါ။ ပိုမိုဆိုးရြားေသာ ဆီးခ်ိဳအဆင့္ေရာက္မွသာ သိၾကတာမ်ားပါသည္။ ေသြးခ်ိဳကလည္း ေသြးစစ္ၾကည့္မွသိႏိုင္သည့္ အေျခအေနမဟုတ္ပါလား။ အဓိကလကၡဏာမ်ားကိုပဲ ကန္ဒီေျပာလိုပါသည္။ ၎တုိ႔မွာ−
(၁) ဆီးခဏခဏသြားျခင္း
(၂) ေရဆာျခင္း
(၃) ေမာျခင္း
(၄) အနာက်က္ေႏွးျခင္း တို႔ျဖစ္သည္။
ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးကိ်ဳးအေနႏွင့္ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးျခင္း၊ ႏွလုံးေရာဂါႏွင့္ ႏွလုံးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ ေတြအထိျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

ေဆာင္ရန္၊ ေရွာင္ရန္အခ်က္မ်ား


Diabetesေရာဂါေၾကာင့္ အဓိကထိခိုက္ေစသည့္ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းမ်ားမွာ−မ်က္လုံး၊ ေက်ာက္ကပ္ႏွင့္ အာရုံေၾကာတို႔ ျဖစ္ပါသည္။ အာရုံေၾကာထိခုိက္မႈမွာ အျဖစ္မ်ားၿပီးသိသာထင္ရွားေသာ လကၡဏာတစ္ခုျဖစ္သည္။ ေသြးထဲရွိသၾကားဓာတ္ေၾကာင့္ အာရုံေၾကာထိခိုက္ပ်က္စီးမႈ ျဖစ္ေစပါသည္။ အထူးသျဖင့္ လက္ဖ်ား၊ ေျခဖ်ားရွိ အာရုံေၾကာမ်ားထိခိုက္ပ်က္စီး၍ ထုံက်င္ျခင္းခံစားရတတ္သည္။ ေရာဂါရွိသူမ်ား အထူးဂရုစိုက္သင့္သည့္ အခ်က္ျဖစ္သည္။ ထုံက်င္ေနေသာ ေျခလက္ကို ထိခိုက္မိပါက ထုိထုံက်င္ေနသည့္ေျခ၊လက္က ပုံမွန္ေျခလက္ကဲ့သို႔ နာက်င္ျခင္းကို မသိႏုိင္ပါ။ ပုံမွန္ေျခလက္သည္ တစ္ခုခုႏွင့္ ဆူးမိပါက နာက်င္ျခင္းေၾကာင့္ ခ်က္ခ်င္းသိႏုိင္ေသာ္လည္း ထိုေရာဂါရွင္မ်ားကမူ ဆူးလို႔ဆူးမွန္း၊ ပဲ့လို႔ ပဲ့မွန္းမသိ နင္းၿမဲ ေလွ်ာက္ၿမဲ သြားၿမဲပင္။ ထိုေၾကာင့္ နာက်င္ျခင္းက တခါတေလ မနာက်င္ဘဲ ထံုက်င္ျခင္းထက္ပိုေကာင္းေနျပန္သည္။ ထိုမွတစ္ဆင့္ ထိမိ၊ ခိုက္မိေသာ ေနရာမွ ျပည္ျဖစ္လာသည့္အခ်ိန္တြင္ ထိုေရာဂါရွင္တို႔၏ ထုံးစံအတိုင္းအနာက်က္ျခင္းက ေႏွးသည့္အခ်က္ေၾကာင့္ ထိခိုက္မိသည့္ေနရာကို ဂရုမစိုက္ပါက ဆိုးသည္ထက္ဆိုးလာျပန္သည္။ ေနာက္ဆုံးတြင္ ျဖတ္ပစ္ရသည့္ အေနအထားအထိ ျဖစ္တတ္၍ သတိထားေစခ်င္သည္။

ကန္ဒီလက္ေတြ႔ဥပမာေလးတစ္ခု ကန္ဒီ့အေမႏွင့္ ျပလိုပါသည္။ အေမကေတာ့ ကံေကာင္းစြာပင္ျဖတ္ပစ္ရသည့္ အေနအထားထိမေရာက္ပါ။ သို႔ေသာ္ေတာ္ေတာ္ခံစားလိုက္ရပါသည္။ ျဖစ္ပုံအစကေတာ့... ေျခမတြင္ ေျခစြယ္ငုပ္ျခင္းမွ စပါသည္။ ပုံမွန္လူလို ေျခစြယ္ငုပ္၍ နာက်င္ျခင္းကို သူေတာ္ရုံႏွင့္ မခံစားမိပါ။ သူ႔ေျခလက္ေတြ ထုံက်င္ေနတတ္၍ ကန္ဒီတို႔ ႏွိပ္ေပးေနၾကၿမဲ။ အေျခအေနေတာ္ေတာ္ဆိုးမွ သူသိသည္။ သိ၍ ေဆးခန္းျပေတာ့ အနာကျပည္တည္ကာေတာ္ေတာ္ဆိုးေနၿပီ။ ဆရာ၀န္က ေျခမေျခသည္းကို ႏုတ္ပစ္ရမည္ဆို၍ ႏုတ္ပစ္လိုက္ရသည္။ ေျခမ မျဖတ္ရဘဲ ျပန္ေပါက္မည့္ ေျခသည္းပဲ ႏုတ္လိုက္ရလို႔ေတာ္ေတာ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ Diabetesရွိေသာ မိဘမ်ားရွိပါက အၿမဲ ေျခဖ်ား၊ လက္ဖ်ားကို ဂရုစိုက္ေပးပါ။ ေျခသည္းလက္သည္းကို ေသခ်ာဂရုစိုက္ညွပ္ပါ။ အရမ္းအျဖစ္္မ်ားၿပီးဆုိးရြားတဲ့ ဆိုးက်ိဳးတစ္ခုမို႔ပါ။

ဆရာ၀န္ညြန္ၾကားသည့္ေဆးမ်ားအျပင္ အစားအေသာက္ဆင္ျခင္ျခင္းႏွင့္ ပုံမွန္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ျခင္းစေသာ ဘ၀ေနထိုင္မႈပုံစံမ်ားကေတာ့ Diabetesေရာဂါရွိသူမ်ားအတြက္ အဓိကေဆးတစ္လက္ပင္ျဖစ္သည္။ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ အရက္ႏွင့္ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားကို တတ္ႏိုင္သမွ်ေလ်ာ့ခ်ျခင္းျဖင့္ သက္ရွည္က်န္းမာစြာေနႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ ထိုေရာဂါအတြက္ကေတာ့ မိမိက်န္းမာေရးကို မိမိကိုယ္တိုင္ ဘ၀ေနထိုင္မႈပုံစံေျပာင္းလဲျခင္းျဖင့္ ကုသႏုိင္မွသာေတာ္ရုံက်ေပလိမ့္မည္။
Good luck ^_^

P.S...... ကန္ဒီဘာစာမွ မေရးႏိုင္စဥ္ကာလအတြင္း ကန္ဒီ့blog ေလးကို လာလည္ၾကတဲ့ ေမာင္ႏွမေတြ အားလုံးကုိေက်းဇူးအမ်ားႀကီးတင္ပါတယ္လို႔....တစ္မ်ိဳးၿပီးတစ္မိ်ဳးမရိုးရတဲ့၊ (၁)လေက်ာ္နီးပါး ဗမာလိုရိုက္လို႔မရခဲ့တဲ့ ကန္ဒီ့lappy ေလး ဒီေန႔ ထူျခားစြာ ျပန္ရိုက္လို႔ရတဲ့ေန႔မွာပဲ ဒီpostေလးကို တင္လိုက္ပါတယ္.. အားလုံးပဲ ေက်နပ္ႏိုင္ၾကပါေစလို႔..... =)