Saturday, August 4, 2018

All about Vitamin B12

မဂၤလာပါရွင္..
ဒီေန႔ေတာ့ ကန္ဒီေရးမယ္ေရးမယ္နဲ႔ မေရးျဖစ္ေသးတဲ့ Vitamin B12 အေၾကာင္းပိုစ့္ေလး ေရးခ်င္ပါတယ္။ ကန္ဒီအရင္က ေရးဖူးခဲ့သလို သက္သတ္လြတ္စားတဲ့သူေတြအတြက္ အပင္ကေနမရႏိုင္တဲ့ Vitamin ႏွစ္မ်ိဳးပဲ ရွိပါတယ္.. အဲ့ဒါေတြကေတာ့ ဘက္တီးရီးယားေတြက ရတဲ့ Vitamin B12 နဲ႔ ေနေရာင္ျခည္က ရတဲ့ Vitamin D ပါ။ ေျမႀကီးေပၚမွာ Vit B12 ျပဳလုပ္တဲ့ ဘက္တီးရီးယားေလးေတြ ရွိပါတယ္။ အဲ့ဒီဘက္တီးရီယားေတြကို တိရိစာၦန္ေတြက စားသုံးပါတယ္။ အဲ့ဒီကတဆင့္ လူေတြကအသားေတြစားတဲ့အခါ Vit B12 ကို တဆင့္ျပန္လည္ ရရွိပါတယ္။ အဲ့ဒါေၾကာင့္ စာတကယ္ဖတ္ၿပီး ဗဟုသုတမ်ားတဲ့သူေတြ သက္သတ္လြတ္သမားေတြကို ေမးတတ္တဲ့ေမးခြန္းက “အသားနဲ႔ ႏြားႏို႔မေသာက္ရင္ အသားဓာတ္ (Protein) နဲ႔ Calcium ဘယ္ကရမလဲ” ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး.. “Vit B12 ခ်ိဳ႕တဲ့ရင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ” ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းပါ။ အဲ့ဒီ ေမးခြန္းအတြက္ ကန္ဒီ ဒီပိုစ့္ကို ေရးရျခင္းပါ။
Vit B12 ဟာ ကန္ဒီတို႔ ခႏၶာကိုယ္အတြက္ အရမ္းအေရးပါတဲ့ Vitamin ပါ။ ခႏၶာကိုယ္ထဲက ဆဲလ္ေတြ အလုပ္လုပ္ဖို႔ ေသြးအားေကာင္းဖို႔ အာရုံေၾကာက်န္းမာေရး အားလုံးနဲ႔သက္ဆိုင္ပါတယ္။ Vit B12 ခ်ိဳ႕တဲ့ရင္ ပထမဆုံးေတြ႔ရွိရမယ့္ လကၡဏာက ေသြးအားနည္းတာပါ (Megaloblastic anemia လို႔ေခၚပါတယ္)။ ေသြးစစ္ၾကည့္ရင္ ခ်က္ခ်င္းသိႏိုင္ပါတယ္။ အဲ့ဒီကေန ပိုဆိုးလာမွ အာရုံေၾကာအားနည္းတဲ့ လက္ေတြထုံက်င္တဲ့ လကၡဏာေတြ စတင္လာပါတယ္။ ဒီအေျခအေနေတြကို ေစာေစာသတိထားမိတာနဲ႔ Vit B12 ေသာက္ၿပီး ျပန္ျပင္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သက္သတ္လြတ္စားလို႔ Vit B12 ခ်ိဳ႕တဲ့တယ္ဆိုတဲ့ျဖစ္စဥ္ဟာ အရမ္းရွားပါတယ္.. Less than one chance in million လို႔ Dr. McDougall က ေျပာထားပါတယ္။
ဘာလို႔ Vit B12 ခ်ိဳ႕တဲ့တယ္ဆိုတဲ့ျဖစ္စဥ္က ရွားပါးရလဲဆိုတာ ဆက္ၿပီး ရွင္းျပခ်င္ပါတယ္။ ပထမအေၾကာင္းရင္းက ကန္ဒီတို႔ အူလမ္းေၾကာင္းမွာကို Vit B12 ကိုျပဳလုပ္ေပးႏိုင္တဲ့ Bacteria ေလးေတြ ရွိေနပါတယ္။ Vit B12 ကို အဓိကစုပ္ယူတဲ့ေနရာက အူမႀကီးအထက္ပိုင္းမွာပါ။ ကန္ဒီတို႔ ခႏၶာကိုယ္ဟာ Vit B12 ကို နည္းႏွစ္မ်ိဳးနဲ႔ စုပ္ယူပါတယ္။ အဓိကစုပ္ယူတဲ့နည္းကေတာ့ အစားအစာကရတဲ့ Vit B12 ဟာ အစာအိမ္မွာရွိတဲ့ Intrinsic Factor ဆိုတာေလးနဲ႔တြဲၿပီး အူမႀကီးအထက္ပိုင္းကေန ခႏၶာကိုယ္ထဲကို စုပ္ယူျခင္းပါ။ ေနာက္တစ္နည္းကေတာ့ Passive Absorption ဆိုတဲ့နည္းပါ။ ဒီနည္းကေတာ့ ခုနက Intrinsic Factor ဆိုတာေလး မလိုဘဲ သူ႔ဟာသူစုပ္ယူတဲ့နည္းပါ။ ပထမနည္းေလာက္ အမ်ားႀကီးမထိေရာက္ဘဲ 1% ေလာက္ပဲ စုပ္ယူႏိုင္ပါတယ္။


အဲ့လိုအူလမ္းေၾကာင္းကေန စုပ္ယူထားတဲ့ Vit B12 ေတြကို ကန္ဒီတို႔ အသည္းကေန သိမ္းထားပါတယ္။ အသားစားၿပီး ႀကီးျပင္းလာတဲ့သူေတြဆို အသည္းထဲမွာ 2mg to 5mg B12 က သိမ္းထားၿပီးသားပါ။ ကန္ဒီတို႔ တေန႔တာအတြက္ လိုအပ္တဲ့ Vit B12 က 3 mcg (0.003mg) ထဲရယ္ပါ။ အသည္းထဲမွာ သိုေလွာင္ထားတဲ့ Vit B12 နဲ႔တင္ သုံးႏွစ္ေလာက္သုံးမကုန္တဲ့ Vit B12 ေတြ ကန္ဒီတို႔ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ရွိေနပါတယ္။ အသည္းထဲက ထုတ္လိုက္တဲ့ Vit B12 ေတြကိုေတာင္ ခႏၶာကိုယ္ အူလမ္းေၾကာင္းက တဖန္ျပန္စုပ္ယူတတ္ပါေသးတယ္။ အဲ့ဒါေၾကာင့္ Vit B12 ခ်ိဳ႕တဲ့ဖို႔ဆိုတာ အလြန္ရွားပါတယ္တဲ့။
Vit B12 ခ်ိဳ႕တဲ့တယ္ဆိုတဲ့ျဖစ္စဥ္ေတြဟာ အစာအိမ္နဲ႔အူလမ္းေၾကာင္းေရာဂါရွိတဲ့လူေတြမွာ အမ်ားဆုံးေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။ အဓိကအေၾကာင္းရင္းက ခုနက ကန္ဒီေျပာျပတဲ့ Intrinsic Factor ဆိုတာေလး မထုတ္ႏိုင္လို႔ပါ။



Dr. McDougall က သက္သတ္လြတ္စားတာ (၃)ႏွစ္ေလာက္ရွိၿပီျဖစ္တဲ့ သူေတြကို Vit B12 စေသာက္ဖို႔ အၾကံျပဳထားပါတယ္။ Market ထဲမွာ Cyanocobalamin, Methylcobalamin, Hydroxycobalamin စသျဖင့္ Vit B12 အမ်ိဳးအစား အမ်ိဳဳးမ်ိဳးရွိပါတယ္။ Methylcobalamin နဲ႔ Hydroxycobalamin က Cyanocobalamin နဲ႔ယွဥ္ရင္ စုပ္ယူႏိုင္မႈအား ပိုေကာင္းပါတယ္။ ေစ်းကြက္ထဲမွာ 500mcg, 1000mcg စသျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေတြ႔ရမွာပါ။ ခုနကေျပာျပသလို ကန္ဒီတို႔ခႏၶာကိုယ္က တေန႔ကို Vit B12 3mcg ပဲလိုအပ္တာဆို ဘာလို႔ေစ်းကြက္ထဲက အားေဆးေတြက 500mcg, 1000mcg ေတြျဖစ္ေနတာလဲ ေမးစရာရွိပါတယ္။ ဒီေစ်းကြက္ထဲက Vit B12 အားေဆးေတြဟာ Intrinsic Factor မထုတ္ႏိုင္တဲ့သူေတြအတြက္ ရည္ရြယ္ထုတ္ထားတာပါ။ သူတို႔ခႏၶာကိုယ္ဟာ ပထမနည္းနဲ႔ Vit B12 ကို မစုပ္ယူႏိုင္ဘဲ အူလမ္းေၾကာင္းကေနသာ အဲ့ဒီ 500mcg, 1000mcg ရဲ႕ 1% ကိုပဲ Passive Absorption နဲ႔ စုပ္ယူႏိုင္လို႔ပါ။ အဲ့ဒါေၾကာင့္ ကန္ဒီတို႔လို ပုံမွန္လူေတြအတြက္ဆို Vit B12 ကို ေန႔တိုင္းေသာက္စရာ မလိုပါဘူး။ တစ္ပတ္တစ္ခါေလာက္ ေသာက္ရင္ကို လုံေလာက္ေနပါၿပီ။
ေနာက္ဆုံးအေနနဲ႔ ဒီပိုစ့္ေလးကို နိဂုံးခ်ဳပ္ရရင္ ဒီ Vit B12 ဆိုတဲ့ ျပစ္ခ်က္ေလးတစ္ခုအတြက္နဲ႔ သက္သတ္လြတ္စားဖို႔ကို မေၾကာက္ပါနဲ႔။ Supplement ေလး တစ္ပတ္တစ္ႀကိမ္ေသာက္ရုံနဲ႔တင္ ေျဖရွင္းႏိုင္တဲ့အရာေလးပါ။ ဒီျပစ္ခ်က္ေလးတစ္ခုေၾကာင့္ အသားစားမယ္ဆို အသားငါးစားလို႔ရမယ့္ ေသြးတိုး၊ ဆီးခ်ိဳ ၊ ကိုလက္စေရာဆိုတဲ့ အျဖစ္မ်ားတဲ့ေရာဂါေတြက ပိုၿပီးေတာင္ ေၾကာက္ဖို႔ေကာင္းတယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။
က်န္းမာရႊင္လန္းၾကပါေစရွင္..
Reference: Vitamin B12 Deficiency - the Meat-eaters’ Last Stand by Dr. McDougall.